U zavisnosti od stepena izloženosti, dejstva i vrsti sredstva za zaštitu bilja kojima su pčele bile izložene, postoje razlike u simptomima koji se ispoljavaju u ponašanju pčela. Ove promene variraju od blagih, do onih veoma opasnih, pa čak i letalnih. Kada su pčele direktno izložene pesticidima, dolazi do akutnog trovanja, a ukoliko su došle u kontakt sa ostacima pesticida na biljkama ili u polenu unetom u košnicu, takvo trovanje može biti subakutno ili hronično. 

Da bi se pravovremeno i ispravno reagovalo, važno je da znamo da prepoznamo znakove trovanja pčela. Simptomi koji ukazuju na izloženost pčela sredstvima za zaštitu bilja su:

  • Usporenost pčela izletnica koje dolaze sa paše.
  • Dezorjentacija izletnica kojima stražarice ne dozvoljavaju da uđu u košnicu, jer imaju izmenjen miris (sredstva za zaštitu bilja ne moraju biti direktno otrovna za pčele izletnice, dovoljno je da značajno izmene njihov miris, i stražarice ih neće primiti nazad u košnicu).
  • Povećana agresivnost pčela na pčelinjaku i/ili borba između pčela na ulazu u košnicu.
  • Povraćanje, bezvoljnost pčela i klonulost društva. Pojava većeg broja uginulih i iznemoglih pčela sa povijenim trbuhom i izbačenom rilicom u i ispred košnice.
  • Prestanak ili smanjenje polaganja jaja matice.
  • Ispred košnice može se primetiti veliki broj uginulih, ali i dezorjentisanih pčela, koje su blago paralizovane i okupljaju se u obliku grozda.
  • Izbacivanje uginulih pčela  iz košnice u velikom broju.
  • Napušteno leglo u košnici sa mnoštvom uginulih pčela.
  • Nagli prestanak izlaska pčela, u nedostatku izletnica.
  • Izlaganje pčela sistemičnim pesticidima dovodi do brzog delovanja aktivne materije sredstva za zaštitu bilja na nervni sistem pčele, brzo dolazi do dezorjentacije, zatim paralize i uginuća pčele dok je još na putu ka košnici.

Izvor: „Kako sačuvati pčele u uslovima održive poljoprivrede?“, SPOS, SECPA

Foto: Pixabay