Na većini livada u Istočnoj Hercegovini prikupljanje kabaste stočne hrane, sena i senaže, ovih je dana privedeno kraju.
Sezona je, kao i prošle godine, počela nešto ranije nego što je uobičajeno za ovo podneblje i doba godine.
– Obično bi ove aktivnosti započinjale u drugoj polovini juna, a neretko i samim krajem meseca, što ove, ali i prethodne godine nije bio slučaj, pre svega zahvaljujući izuzetno povoljnim vremenskim uslovima, odnosno dugoročnoj stabilizaciji koja je usledila nakon dugotrajnog kišnog perioda – navodi Darko Marković, savetodavac u PSSRS (Savetodavna služba Republike Srpske).
Sa porastom dnevnih, ali i noćnih temperatura vazduha, nakon svežeg i nestabilnog maja, došlo je do ubrzanog porasta i naglog sazrevanja zelene mase.
To je uslovilo da košenje najpre počne na parcelama posejanim travno-detelinskim smešama, takozvanim veštačkim livadama, koje se, prema rečima savetodavca, u zavisnosti od vremenskih prilika i količine padavina, najčešće kose tri do četiri puta tokom sezone.
Ovakav pristup posebno je prisutan na poljoprivrednim gazdinstvima koja se bave vakumiranjem zelene mase, odnosno proizvodnjom senaže. Sve češća primena savremene mehanizacije za prikupljanje i skladištenje kabaste stočne hrane dodatno je doprinela da se radovi odvijaju brže, efikasnije i s manje napora nego ranije.
– Prinosi su u zavisnosti od lokacije, odnosno vrste parcele, bili prilično neujednačeni, ali opšti utisak je da su uglavnom zadovoljavajući – ističe Marković, dodajući da su konstantne kiše u maju uslovile da na pojedinim parcelama, naročito onima koje su u proteklom periodu tretirane stajnjakom, dođe do prerastanja i poleganja biljne mase, pa se samo košenje, odnosno prikupljanje i vakumiranje sena na tim parcelama, odvijalo dosta otežano.
Na parcelama gde se voda duže zadržavala, zabeležene su i pojave truleži, naročito u donjim zonama nadzemnog dela biljaka, ali su te pojave bile sporadične. Pokazalo se, navodi on, da je sadržaj hranljivih materija u biljkama izuzetno visok, pa ovosezonski kvalitet sena generalno ocenjuje kao veoma dobar.
Slična situacija je, dodaje Marković, i sa strnim žitima koja se uglavnom nalaze u fazama nalivanja zrna, a kojima je na području opština Nevesinje i Gacko posejano manje površina nego što je to bio slučaj prethodnih godina. U toku su pripreme za žetvu ovih useva, a prema rečima ratara do sada nisu uočene pojave nekih većih oštećenja na biljkama.
I ove godine, kao i dve prethodne, prema navodima Markovića, ponuda sena je dosta veća od potražnje. Razlog leži pre svega u činjenici da su prethodnih sezona prinosi bili na izuzetno visokom nivou, ali i blagim zimama, kada je potrošnja sena bila dosta manja nego što je to bilo očekivano. Sve se odrazilo i na formiranje nešto drugačijeg cenovnika baliranog sena.
– Ovogodišnja vrednost jedne prosečne bale sena, od oko 20 kg, dosta je niža nego pre par godina i, u zavisnosti od veličine bale i kvaliteta sena, ne prelazi iznos od 3 do 4 KM – kaže savetodavac, pojašnjavajući da je ta cena izuzetno niska u poređenju s cenama ostalih vrsta stočne hrane, ali i namirnica biljnog porekla koje se koriste u ljudskoj ishrani.
Ističe i primere prodavaca koji su, zbog nemogućnosti prodaje, kako u travi, tako i baliranog, seno davali gotovo u bescenje, pre svega kako ne bi zapuštali svoja imanja. Ipak, to se svakako može tretirati kao individualna računica svakog prodavca, koja zavisi od više razloga i faktora, kao što su: količina sena, tj. veličina bale, kvalitet samog sena, udaljenost odnosno pristupačnost imanju gde je seno locirano i slično.
– Kada su cene usluga baliranja u pitanju, one se u odnosu na prethodnu sezonu nisu bitnije menjale, tako da je cena po jednoj bali iznosila oko 1 KM za običnu balu, dok je cena usluge baliranja vakumirane bale iznosila oko 30 KM – navodi Marković.
Na pojedinim gazdinstvima, naročito onima koja raspolažu većim stočnim fondom, a uzimajući u obzir relativno kratak vegetativni ciklus, kada iskoristivost zelene biljne mase dostiže svoje maksimalne vrednosti, proizvođači su bili prinuđeni da angažuju i sezonsku radnu snagu kako bi blagovremeno obavili ove aktivnosti, što svakako dodatno poskupljuje ovaj proces.
Izvor: Nezavisne
Foto: Pixabay