Republika Srpska je za tri godine ostala bez više od 3.000 hektara poljoprivrednog zemljišta na kojem su umjesto žitarica uglavnom „nikli“ solarni paneli, podaci su Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske.
Posle višegodišnje sistemske uzurpacije resorno ministarstvo je konačno odlučilo da reaguje, tražeći od lokalnih zajednica da se sa tom praksom prekine, usput pozivajući inspekcijske organe da to iskontrolišu.
Naime, poljoprivredno zemljište je po zakonu prirodno bogatstvo i dobro od opšteg interesa i trebalo bi da se koristi se za poljoprivrednu proizvodnju i ne bi smelo i ne može da se koristi u druge svrhe.
Međutim, na osnovu podataka sa kojima Ministarstvo raspolaže, potvrđeno je da se površine poljoprivrednog zemljišta iz godine u godinu značajno smanjuju posebno usled izgradnje, dok se sredstva prikupljena po osnovu njegove promene u nepoljoprivredne svrhe, zakupne i koncesione naknade, uglavnom troše nenamenski.
Tako je 2022. godine 588,07 hektara poljoprivrednog zemljišta pretvoreno u nepoljoprivredno, u 2023. godini 1.141,13 hektara, a 2024. godine 1.335,08 hektara od čega su na preko 60 odsto postavljeni solarni paneli.
Sa druge strane, po osnovu promena namene poljoprivrednog zemljišta u nepoljoprivredne svrhe i po osnovu koncesionih naknada, u budžet jedinica lokalne samouprave u 2024. godini uplaćeno je 2,77 miliona KM.
Pored gore navedenog, utvrđeno je da je promena namene poljoprivrednog zemljišta od prve do četvrte klase značajno povećana.
Ovakav negativan trend, ocenjuju u ministarstvu, posledica je izgradnje solarnih elektrana koje, da stvar bude gora, nisu uopšte predviđene sprovedbenim niti strateškim dokumentima prostornog uređenja.
– Trajni gubitak poljoprivrednih površina u Republici Srpskoj, posebno oranica visokih bonitetnih klasa, uz nenamenski utrošak sredstava prikupljenih po tom osnovu, ne može se ničim opravdati, posebno ako iznesemo činjenicu da je izgradnja solarnih elektrana moguća na neplodnim i rekultivisanim površinama, kršu, zatvorenim rudnicima, odlagalištima, jalovištima i drugim površinama na kojima nije moguće obavljati poljoprivrednu proizvodnju – ocenjuju u resornom ministarstvu.
U pismu upućenom lokalnim zajednicama oni podsećaju da je poljoprivredno zemljište dobro od opšteg interesa, ograničen i neobnovljiv resurs, zbog čega, kako ocenjuju zaštita i očuvanje za neradne generacije nije samo njihova obaveza već i jedinica lokalne samouprave i svih drugih republičkih organa.
– Uvažavajući napred navedeno, ovim aktom tržimo da se u cilju očuvanja poljoprivrednog zemljišta od dalje degradacije usled promene namene u nepoljoprivredne svrhe, postupa na način kako je to propisano Zakonom o poljoprivrednom zemljištu – stoji u dopisu Ministarstva poljoprivrede Republike Srpske.
Foto: Envato