Pakistan je među zemljama koje su najteže pogođene dezertifikacijom i degradacijom zemljišta.
Zemljište je osnovni resurs za proizvodnju hrane, ali njegovo ubrzano propadanje širom sveta predstavlja ozbiljnu pretnju bezbednosti ishrane. Prema podacima Programa UN za životnu sredinu, oko 70% obradivih suvih područja već je degradirano. Dezertifikacija i degradacija pogađaju skoro 30% kopnene površine planete i utiču na oko šestinu svetskog stanovništva. Problem je naročito izražen u Aziji, gde živi oko 60% svetske populacije i gde je oko 22% suvih područja ugroženo.
Više od 100 zemalja, uključujući Pakistan, suočava se sa gubitkom plodnosti zemljišta, biodiverziteta i padom produktivnosti. Kao odgovor, Ujedinjene nacije su 1994. usvojile Konvenciju za borbu protiv dezertifikacije, sa ciljem zaštite zemljišta i obezbeđivanja hrane, vode i ekonomskih mogućnosti za sadašnje i buduće generacije. Pakistan je potpisao sporazum iste godine, a ratifikovao ga 1997.
Ova zemlja je posebno ranjiva: oko 80% teritorije čine suva i polusuva područja, a dve trećine stanovništva zavisi od njih za opstanak, uglavnom kroz poljoprivredu i stočarstvo. Prema nacionalnom programu, više od 71% zemljišta spada u kategorije lošeg kvaliteta ili potpuno nepogodne za obradu, što predstavlja veliki izazov za rastuću populaciju.
Glavni uzroci degradacije uključuju eroziju vetrom i vodom, zaslanjivanje i zadržavanje vode, prekomernu upotrebu hemikalija u poljoprivredi, krčenje šuma, suše, nedostatak slatke vode i širenje urbanih zona.
Erozija vetrom zahvatila je između 3 i 5 miliona hektara i ubrzano raste, dok je erozija vodom još ozbiljniji problem, posebno u slivu Inda. Ona smanjuje efikasnost brana i kanala zbog taloženja nanosa, čime se skraćuje njihov vek trajanja i otežava korišćenje vode.
Istovremeno, krčenje šuma dodatno pogoršava situaciju. Šumski pokrivač u Pakistanu iznosi svega 3–5%, što je među najnižima u Aziji, a godišnje se smanjuje za oko 3%. Između 2001. i 2024. izgubljeno je oko 8% drveća.
Problem dodatno pojačava širenje gradova. Urbanizacija vrši snažan pritisak na poljoprivredno i šumsko zemljište. Na primer, izgrađena površina Islamabada povećana je pet puta u poslednjih 40 godina, dok su šume gotovo prepolovljene.
Pakistan trenutno razvija ciljeve za neutralnost degradacije zemljišta do 2030. godine, uz fokus na efikasno upravljanje i uključivanje žena u planiranje korišćenja zemljišta. Osnaživanje žena, naročito u ruralnim područjima, može imati ključnu ulogu u zaustavljanju i preokretanju ovog negativnog trenda.
Izvor: thenews.pk
Foto: Envato