Biološka zaštita bilja dobija sve značajniju ulogu u savremenoj poljoprivredi, a među inovativnim rešenjima posebno se izdvajaju kairomoni – prirodna hemijska jedinjenja koja pomažu korisnim insektima da pronađu štetočine. Stručnjaci smatraju da bi njihova šira primena mogla da doprinese smanjenju upotrebe hemijskih pesticida i unapredi održivost poljoprivredne proizvodnje.
Kairomoni su signalne supstance koje emituju biljke ili insekti, a koje prirodni neprijatelji štetočina koriste kako bi lakše pronašli plen ili domaćina. Za razliku od feromona, koji omogućavaju komunikaciju između jedinki iste vrste, kairomoni uspostavljaju vezu između različitih vrsta i predstavljaju važan deo prirodnih odnosa u agroekosistemima.
Njihova primena zasniva se na privlačenju korisnih organizama, poput predatorskih insekata i parazitskih osica, u useve u kojima su prisutne štetočine. Na taj način jača se prirodna biološka kontrola, smanjuju gubici u proizvodnji i ograničava potreba za hemijskim tretmanima.
Dosadašnja istraživanja pokazala su da kombinacija više kairomona daje bolje rezultate od upotrebe pojedinačnih jedinjenja, jer prirodni neprijatelji štetočina efikasnije prepoznaju složene mirisne signale koji postoje u prirodi. Naučnici zato rade na razvoju novih formulacija koje bi bile dovoljno stabilne za primenu u poljskim uslovima i ekonomski isplative za proizvođače.
Iako je potrebno još terenskih ispitivanja i dalji razvoj komercijalnih preparata, stručnjaci smatraju da bi kairomoni u budućnosti mogli da postanu važan deo integrisane zaštite bilja. Njihova primena mogla bi da omogući efikasnije suzbijanje štetočina uz manje opterećenje životne sredine, što je jedan od ključnih ciljeva održive poljoprivrede.
Foto: ChatGPT/Agro TV