Invazivna japanska buba (Popillia japonica), jedna od najopasnijih karantinskih štetočina u Evropi, nastavlja da se širi severnim delovima Italije, izazivajući sve veću zabrinutost među voćarima i vinogradarima. Stručnjaci upozoravaju da bi njeno dalje širenje moglo da ugrozi poljoprivrednu proizvodnju u brojnim evropskim zemljama, zbog čega se preduzimaju intenzivne mere za njeno suzbijanje.
Ova vrsta poreklom je iz Japana, gde njenu brojnost prirodno kontrolišu brojni predatori. Međutim, u Evropi takvih prirodnih neprijatelja gotovo da nema, pa se populacija brzo povećava. Prvi primerci na evropskom kopnu otkriveni su 2014. godine u blizini aerodroma Malpensa kod Milana, a od tada se štetočina proširila na Lombardiju, Pijemont i dolinu Aoste, odakle nastavlja da osvaja nova područja.
Posebno su pogođeni vinogradi u severnoj Italiji, gde odrasle jedinke napadaju lišće vinove loze. Hrane se mekim tkivom između lisnih nerava, ostavljajući karakterističan „čipkasti“ izgled listova. Takva oštećenja smanjuju sposobnost biljaka za fotosintezu, usporavaju sazrevanje grožđa i mogu značajno umanjiti prinos i kvalitet roda. Osim vinove loze, japanska buba napada više od 300 biljnih vrsta, među kojima su jabuka, kruška, šljiva, trešnja, malina, kupina, ruža, lipa, breza, kukuruz i soja.
Dodatni problem predstavlja način njenog širenja. Odrasli insekti mogu da prelete kraće udaljenosti, ali se često prenose i automobilima, vozovima i avionima, zbog čega se nova žarišta neretko pojavljuju u blizini saobraćajnih čvorišta. Larve se razvijaju u zemljištu, hraneći se korenjem trava, pa osim poljoprivrednih površina mogu da nanesu štetu i travnjacima, parkovima i sportskim terenima.
Evropska unija svrstala je Popillia japonica među prioritetne karantinske štetočine, što znači da države članice imaju obavezu sprovođenja mera nadzora i suzbijanja. U Italiji, Švajcarskoj i Nemačkoj cilj je usporavanje njenog daljeg širenja, dok u Francuskoj i Španiji nadležne službe još veruju da je moguće potpuno iskorenjivanje lokalnih žarišta. U borbi protiv ove štetočine koriste se feromonske klopke, insekticidi, intenzivan monitoring, ali i biološke metode koje podrazumevaju primenu prirodnih neprijatelja larvi.
Iako japanska buba za sada nije registrovana kao trajno prisutna u Srbiji, stručnjaci ističu da je neophodan pojačan nadzor, posebno imajući u vidu intenzivan međunarodni transport robe i putnika. Iskustva zemalja u kojima se štetočina već odomaćila pokazuju da je rano otkrivanje presudno za uspešno suzbijanje i sprečavanje velikih ekonomskih gubitaka u voćarskoj i vinogradarskoj proizvodnji.
Foto: Charles Ray, Auburn University, Bugwood.org/Jim Baker, North Carolina State University, Bugwood.org/Rebekah D. Wallace, University of Georgia, Bugwood.org/Karla Salp, Washington State Department of Agriculture, Bugwood.org