Sorta jabuke čačanska pozna stvorena je ukrštanjem sorti starking (Starking) i jonatan (Jonathan). Hibridizacija je sprovedena 1959, a za sortu je priznata 1971. godine. Selekcionari su bili prof. dr Petar Mišić i dr Milisav Gavrilović.

Stablo čačanske pozne je pravo, cilindrično i snažno. Pripada grupi bujnih sorti jabuke. Kruna je široko piramidalna, sa srednje dugim, dobro obraslim granama, otvorenih uglova grananja. Kora je sive boje sa izraženim belim lenticelama. Letorasti su pravi, jaki, tamniji od skeletnih grana, sa lenticelama srednje veličine. Lisni i drvni pupoljci su srednje veličine, zašiljeni i priljubljeni uz grančice. Cvetni pupoljci su krupni, pri vrhu zašiljeni. List je krupan, eliptičan, sa zaobljenim vrhom, široko nazubljen, taman, gladak, sa kratkom peteljkom. Cvet je srednje veličine, bele boje i pravilan.

Cveta srednjekasno. Diploidna je sorta. Na slabo bujnim podlogama ranije prorodi i daje dobre prinose.

Nije osetljiva prema prouzrokovaču čađave krastavosti (Venturia inaequalis) i pepelnice (Podosphaera leucotricha).

Plod je krupan (prosečne mase 200 g), okruglasto-spljošten (prosečne visine 66 mm i širine 79 mm), sa slabo izraženim rebrima na vrhu ploda. Čašica je poluotvorena do zatvorena, i nalazi se u srednješirokom i srednjedubokom levkastom udubljenju okruženom slabim rebrima. Pokožica ploda je srednjedebela, elastična, sjajna i presvučena voštanom prevlakom. Osnovna boja pokožice je zelenožuta, a dopunska tamnocrvena pokriva 80% površine ploda.

Meso ploda je čvrsto, bledožute boje, srednje kiselo, izražene arome, sadrži 11,5% ukupnih šećera i 0,79% ukupnih kiselina. Semena kućica je krupna, oblika lukovice, sa neprekidnom osom. Seme je izduženo, na sredini prošireno i pri vrhu zašiljeno. Peteljka je srednje duga, a peteljkino udubljenje srednjeduboko i srednješiroko, bez izražene rđaste prevlake.

Sazreva krajem septembra i početkom oktobra. Plodovi se u standardnim hladnjačama mogu čuvati do kraja marta.

Po svojim privredno-biološkim osobinama pripada grupi zimskih sorti kvalitetnog ploda i preporučuje se za gajenje na manjim površinama okalemljena na vegetativnim podlogama slabe bujnosti.

Izvor: Institut za voćarstvo

Foto: Institut za voćarstvo