I mađarski pčelari muku muče sa nelojalnom konkurencijom

240

Mađarska ima dobro razvijeno pčelarstvo, veliki je proizvođač meda i zauzima važnu poziciju na evropskom i svetskom tržištu meda. Med i drugi pčelinji proizvodi čine 1% vrednosti poljoprivredne proizvodnje i 5% vrednosti mađarske stočarske proizvodnje.

Broj pčelara procenjuje se na 22,4 hiljade, broj pčelinjih zajednica na 1,2 miliona, proizvodnja meda na 25–30 hiljada tona godišnje. Izvozi se 60–80% proizvedenog meda. „Gustina“ košnica sa pčelama 2021. godine bila je 12,5 po kvadratnom kilometru i bila je jedna od najviših u Evropi.

Sedam odsto pčelara ima više od 150 pčelinjih društava u svojim pčelinjacima i poseduje 30% ukupnog broja pčelinjih zajednica u zemlji. Selidbu pčela praktikuje 70% pčelara.

Od meda kojim se snabdeva domaće tržište, 66% se prodaje trgovcima na veliko, 30% direktno potrošačima, 3–5% trgovcima i otkupljivačima, a 1% koristi prehrambena industrija.

Za realizaciju nacionalnog programa razvoja pčelarstva 2021. godine Mađarska je iz budžeta EU izdvojila 4,3 miliona evra i još toliki iznos iz samog budžeta Mađarske.

U poslednje vreme mađarsko pčelarstvo suočava se sa brojnim unutrašnjim i spoljnim izazovima. Jedan od glavnih, prema poslovnim krugovima i pčelarima, jeste povećana konkurencija jeftinog meda iz Ukrajine i Kine, kako na domaćem tržištu Mađarske, tako i na stranim tržištima.

Suša i druge klimatske anomalije 2021. i 2022. dovele su do smanjenja proizvodnje i prodaje meda. Od 2021. godine izvoz meda je u padu.

Prema rečima predsednika Mađarskog udruženja trgovaca i pakera meda Đule Fezekaša, posle novembra 2021. godine, ukrajinski med je oborio cene vodećih sorti mađarskog meda, posebno bagremovog.

U avgustu 2023. godine, ministar poljoprivrede Mađarske Ištvan Nađ opisao je situaciju u nacionalnom pčelarstvu na sledeći način: „Nelojalna tržišna konkurencija, izazvana dolaskom meda često sumnjivog kvaliteta iz zemalja koje nisu članice EU, ogroman je problem za mađarske pčelare na tržištu EU, gde Mađarska tradicionalno isporučuje 80% meda“.

Mađarski med je 2022. godine izvezen u 38 zemalja širom sveta. Prvih pet kupaca mađarskog meda bili su (hiljadu tona): Italija – 6,7, Nemačka – 6,5, Francuska – 1,8, Japan – 1,3 i Austrija – 1,3.

Prema ITC-u, mađarski med je isporučivan u Rusiju prosečnom stopom od šest tona godišnje od 2018. do 2021. godine. Federalna carinska služba Rusije navodi brojke tri-pet puta veće.

Donedavno je Mađarska bila neto izvoznik meda, ali je 2021. i 2022. postala njegov veliki uvoznik.

Mađarska je 2022. godine uvezla med iz 18 zemalja širom sveta. Njeni top-5 dobavljači bili su (tone): Ukrajina – 1.762 (70%), Španija – 282, Poljska – 190, Turska – 141, Nemačka – 65. Kina poslednjih pet godina nije bila na listi snabdevača medom u Mađarskoj.

U januaru 2023. godine, Mađarska je, zajedno sa drugih 20 zemalja EU, govorila u prilog pooštravanju pravila EU o obeležavanju porekla mešavine meda na etiketi. Ne čekajući usvajanje direktive EU po tom pitanju, Ministarstvo poljoprivrede izmenilo je mađarski zakon o hrani, obezbeđujući indikaciju svih zemalja porekla meda na etiketama mešavina meda u opadajućem redosledu prema težini proizvoda koji se koristi.

Uprkos odluci Evropske komisije od 15. septembra 2023. da ukine embargo na prodaju žitarica i drugih ukrajinskih poljoprivrednih proizvoda u zemljama EU, Mađarska, Poljska i Slovačka uvele su sopstvena ograničenja za te zalihe. Mađarska je uvrstila prirodni med na listu 24 ukrajinska poljoprivredna proizvoda zabranjena za uvoz. Tranzit ovih proizvoda kroz Mađarsku biće dozvoljen, ali će njihovo kretanje kroz mađarsku teritoriju biti praćeno elektronskim putem i uz pomoć patrola.

Izvor: SPOS

Foto: Envato


reklama