Sorta dunje morava stvorena ukrštanjem sorti mamutova (Rea’s Mammoth) i leskovačka 1967. godine, a za sortu je priznata 1987. godine.

Stablo morave je srednjebujno, neznatno razvijenije u odnosu na leskovačku dunju, okruglaste krune, snažnih osnovnih grana koje rastu pod uglom od 60 stepeni. Letorasti su svetlobraon boje, srednjetanki i nešto sjajniji od letorasta leskovačke dunje.

Najzastupljenije su kratke (kopljaste) rodne grančice, a dosta roda donosi i na prekraćenim jednogodišnjim letorastima. Pupoljci su sitni, zaoštreni, čvrsto priljubljeni uz koru letorasta. List je srednje veličine, okruglastoovalnog oblika, nenazubljen, srednje izražene nervature i sa naličja prekriven sitnim beličastim maljama. Cvet je vrlo upadljiv, srednje krupan do krupan, dvopolan, belih latica i vidno istaknutog tučka. Pripada grupi ranocvetnih sorti, čije cvetanje traje 6-8 dana i produkuje dosta polena dobre klijavosti. Samooplodna je sorta.

Rano prorodi i rađa redovno i obilno. Standardne je otpornosti prema prouzrokovačima bolesti i štetočina, kao i druge sorte dunje. Odlične je kompatibilnosti sa dunjom kao podlogom pri kalemljenju.

Plod je krupan do vrlo krupan (prosečne mase oko 330 g), okruglastoovalnog oblika, ravne i glatke površine, bez neravnina. Čašica je srednjevelika i uvučena u duboko rebrasto udubljenje. Pokožica je tanka, glatka i sjajna, limunžute do slamastožute boje i prekrivena sitnim, sivkastim maljama. Meso ploda je žućkasto, čvrsto, zbijeno, krto, sitnozrnaste strukture, kiselkasto, osvažavajućeg ukusa i jake arome. Sadrži oko 13% rastvorljivih suvih materija, 0,2% tanina, 0,7% pektina. Semena kućica je mala do srednja, okruglastoovalnog oblika, smeštena u centralnom delu ploda. U njoj se nalazi prosečno 45-50 sitnih do srednjekrupnih, spljoštenih semenki, kljunastog oblika. Peteljka je vrlo kratka (oko 5 mm) i smeštena na samoj površini ploda ili u karakteristično malom rebrastom udubljenju.

Bere se početkom oktobra, nešto ranije od leskovačke i vranjske dunje. Čuva se do kraja marta bez gubitka sočnosti, odnosno, ne prozuknjava (tamni), što je značajna prednost u poređenju sa drugim sortama.

Morava je sorta dunje visokog kvaliteta i izražene dužine čuvanja plodova, i trebalo bi je više širiti u proizvodnji.

Izvor: Institut za voćarstvo

Foto: Institut za voćarstvo