Proizvodnja krompira u Španiji ne zadovoljava domaću potražnju, zbog čega je ova zemlja prinuđena da uvozi velike količine iz inostranstva. Najveći dobavljač je Francuska, koja ima značajnu prednost u odnosu na druge izvoznike zahvaljujući blizini i kvalitetu plodova.
Ovogodišnja proizvodnja krompira u Španiji procenjuje se na 1,8 miliona tona, što je oko osam odsto manje nego prošle godine, kada je ubrano približno 1,95 miliona tona. Proizvođači su se suočili i sa dugotrajnom sušom, koja je posebno pogodila Andaluziju, poznatu po proizvodnji mladog krompira. U pojedinim slučajevima, prinosi u toj regiji bili su za 35 odsto niži nego 2025. godine.
Istovremeno, površine pod krompirom znatno su smanjene tokom poslednjih decenija. Dok je 1990. godine ova kultura zauzimala više od 270.000 hektara, do 2023. godine površine su pale na manje od 60.000 hektara. Nakon toga usledio je oporavak, pa je 2025. godine krompir uzgajan na 66.660 hektara.
Ipak, povećanje površina nije donelo stabilan rast proizvodnje, jer prinosi po hektaru značajno variraju, navodi špansko udruženje Fepex, koje okuplja sektor krompira, voća i povrća.
Potražnju dodatno podstiče ugostiteljstvo, koje snabdeva milione turista. Zbog nedovoljne domaće proizvodnje, Španija je prošle godine uvezla 1,27 miliona tona krompira. Od toga je 941.000 tona stiglo iz Francuske, dok je Holandija bila drugi najveći dobavljač sa 82.700 tona. Sve značajniju ulogu ima i Egipat, iz kojeg je uvezeno 39.000 tona. U prvih sedam meseci ove godine uvoz je dostigao 783.000 tona, prema podacima Fepexa.
Direktorka holandskog udruženja NAO, Janine Luten, ne očekuje da Holandija može značajnije da poveća isporuke Španiji. Francuski proizvođači imaju prednost zbog kraćeg transporta, ali i kvaliteta pokožice krompira, na koji su uticali istorija korišćenja zemljišta i ređa smena krompira sa drugim kulturama.
U međuvremenu, špansko udruženje Asonal radi na jačanju konkurentnosti sektora i zastupanju interesa proizvođača pred domaćim i međunarodnim institucijama. Jedan od ključnih problema je sve manji broj odobrenih sredstava za zaštitu bilja, što otežava suzbijanje štetočina i bolesti.
Udruženje zato razvija stalnu tehničku službu i nove informativne servise, uključujući tržišni bilten sa podacima o kretanjima u Španiji, Evropi i drugim međunarodnim tržištima. Cilj je da proizvođači dobiju pouzdanije informacije za donošenje poslovnih odluka u uslovima promenljive ponude, potražnje i sve snažnije međunarodne konkurencije.
Foto: ChatGPT/Agro TV, Envato, Freepik