Vlada Republike Srbije usvojila je Strategiju poljoprivrede i ruralnog razvoja Republike Srbije za period od 2026. do 2034. godine, kojom se definišu pravci razvoja poljoprivrede, prehrambenog sistema i ruralnih područja u narednih osam godina.
Strategija, koja se odnosi na celu teritoriju Srbije, objavljena je u „Službenom glasniku Republike Srbije“ 19. avgusta. Njome su, uz ekonomske i socijalne ciljeve, obuhvaćeni i klimatski i ekološki aspekti razvoja poljoprivrede, kao i održivo upravljanje prirodnim resursima.
Prema strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu, sprovođenje Strategije trebalo bi da doprinese održivijem korišćenju poljoprivrednog zemljišta i voda, modernizaciji proizvodnje i razvoju klimatski otporne poljoprivrede. Kao jedan od pravaca navode se i razvoj organske i regenerativne poljoprivrede, povećanje energetske efikasnosti i veće korišćenje obnovljivih izvora energije.
Posebna pažnja biće posvećena zaštiti zemljišta od erozije, degradacije i kontaminacije, racionalnom korišćenju vodnih resursa i smanjenju zagađenja voda. Predviđene su i mere za bolje upravljanje stajnjakom, otpadnim vodama i organskim otpadom, kao i smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte iz poljoprivrede.
Strategija predviđa i mere za očuvanje biodiverziteta i agrobiodiverziteta, autohtonih sorti i lokalno prilagođenih rasa, kao i zaštitu oprašivača, zaštićenih područja, ekološke mreže i staništa zaštićenih vrsta. Među prioritetima su i održivo gazdovanje šumama, razvoj agrošumarstva, unapređenje dobrobiti životinja i jačanje biosigurnosnih mera.
Strateškom procenom istovremeno su prepoznati i mogući negativni uticaji, koji bi mogli nastati zbog neadekvatne upotrebe đubriva i sredstava za zaštitu bilja, pritiska na vodne resurse, nepravilnog upravljanja stajnjakom i otpadnim vodama, emisija iz poljoprivrede i stočarstva, kao i pritisaka na biodiverzitet. Za ove rizike predviđene su mere prevencije, zaštite i monitoringa.
U proceni su razmatrana tri moguća pristupa razvoju poljoprivrede i ruralnih područja. Kao najpovoljnije ocenjeno je rešenje koje podrazumeva integrisani, resursno efikasan i klimatski otporan razvoj poljoprivrede, uz elemente teritorijalno diferenciranog, regenerativnog i lokalno zasnovanog ruralnog razvoja.
Praćenje efekata Strategije obuhvatiće, između ostalog, stanje poljoprivrednog zemljišta i voda, emisije iz poljoprivrede, upravljanje stajnjakom i otpadnim vodama, stanje biodiverziteta, primenu ekološki prihvatljivih načina proizvodnje, korišćenje obnovljivih izvora energije i sprovođenje mera prilagođavanja klimatskim promenama.
U dokumentu se zaključuje da je sprovođenje Strategije prihvatljivo sa stanovišta zaštite životne sredine, uz uslov dosledne primene predviđenih mera zaštite, klimatskih i ekoloških kriterijuma i monitoringa.
Strategija, s obzirom na svoj nacionalni i strateški karakter, ne određuje konkretne lokacije, projekte niti tehnička rešenja, pa se na ovom nivou ne očekuju značajni prekogranični uticaji na životnu sredinu. Za eventualne projekte u kasnijim fazama koji bi mogli imati takav uticaj biće sprovedeni odgovarajući postupci u skladu sa zakonom.
Usvojena Strategija, Izveštaj o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu i dokumentacija o učešću javnosti dostupni su na internet stranici Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede.
Foto: ChatGPT/Agro TV