Viroid ožiljaka pokožice jabuke

72

Viroid ožiljaka pokožice jabuke (Apple scar skin viroid, ASSVd) prvo je opisan u Kini, a posle toga i u Japanu, Iranu, Indiji, Argentini, SAD i Kanadi.

Iako se smatra kako nije raširen u Evropi, ipak postoje podaci o nalazu viroida sa Krita, iz Grčke, Italije, Francuske, Velike Britanije, Poljske i Danske.

Glavni domaćini viroida su biljke iz roda Malus i Pyrus, ali je opisan i na trešnji (Prunus avium).

Viroid se prenosi kalemljenjem, kao i srašćivanjem korena obolelih i zdravih stabala u voćnjaku. Prema novim istraživanjima, viroid je u eksperimentalnim uslovima prenet putem bele leptiraste vaši, ali je još potrebno ispitati značaj ovog načina prenošenja u prirodi. Ne prenosi se semenom. Na veće udaljenosti prenosi se zaraženim sadnim materijalom.

Viroid ne ispoljava upadljive simptome na krušci. Na jabuci simptomi variraju u zavisnosti od sorte jabuke. Najupadljivilji simptomi su promene na pokožici ploda jabuke, na kojoj se stvaraju ožiljci, odnosno uzdužne šare mrke boje, koje mogu dovesti do jamičavosti i pucanja plodova. Plodovi su smanjenih dimenzija. Listovi su deformisanog oblika i uvijeni. Na plodovima sorti fudži i gala dolazi do promena u boji, a kod crvenog delišesa može doći do pojave nekrotičnih ožiljaka.

Plodovi sa ispoljenim simptomima u potpunosti gube svoju tržišnu vrednost.

Proizvodnja zdravog sadnog materijala i zdravstvena kontrola u voćnjaku predstavljaju osnovu zaštite protiv oboljenja. Zaražena stabla je potrebno uništiti. Viroid se iz zaraženog tkiva može eliminisati termoterapijom.

U istraživanju osetljivosti 42 sorte jabuke prema viroidu, ustanovljeno je da su sorte elstar, zlatni delišes i greni smit tolerantne prema oboljenju.

Izvor: „Viroze biljaka“ (prof. dr Ferenc Bagi, prof. dr Stevan Jasnić, doc. dr Dragana Budakov – Univerzitet u Novom Sadu, Poljoprivredni fakultet)

Foto: H.J. Larsen, Bugwood.org, apsnet.org


reklama