Viroid ožiljaka pokožice jabuke

8

Viroid ožiljaka pokožice jabuke (Apple scar skin viroid, ASSVd) je prvo opisan u Kini, a posle toga i u Japanu, Iranu, Indiji, Argentini, SAD i Kanadi. Smatra se da nije raširen u Evropi, iako postoji podaci o nalazu viroida sa Krita, iz Grčke, Italije, Francuske, Velike Britanije, Poljske i Danske.

Glavni domaćini viroida su biljke iz roda Malus i Pyrus, ali je opisan i na trešnji – Prunus avium. Viroid se prenosi kalemljenjem, kao i srašćivanjem korena obolelih i zdravih stabala u voćnjaku. Prema novim istraživanjima, viroid je u eksperimentalnim uslovima prenet putem bele leptiraste vaši (Trialeurodes vaporariorum), ali tek bi trebalo ispitati značaj ovog načina prenošenja u prirodi. Ne prenosi se semenom. Na veće udaljenosti prenosi se zaraženim sadnim materijalom.

Viroid ne ispoljava upadljive simptome na krušci, dok na jabuci simptomi variraju u zavisnosti od sorte. Najupadljivilji simptomi su promene na pokožici ploda jabuke, na kojoj se stvaraju ožiljci, odnosno uzdužne šare mrke boje, koje mogu dovesti do jamičavosti i pucanja plodova. Plodovi su smanjenih dimenzija. Listovi su deformisanog oblika i uvijeni. Na plodovima sorti fudži i gala prisutne su promene u boji, a kod crvenog delišesa i nekrotični ožiljci. Plodovi sa ispoljenim simptomima u potpunosti gube svoju tržišnu vrednost.

Mere suzbijanja

Proizvodnja zdravog sadnog materijala i zdravstvena kontrola u voćnjaku predstavljalju osnovu zaštite protiv oboljenja.

Zaražena stabla je potrebno uništiti.

Viroid se iz zaraženog tkiva može eliminisati termoterapijom.

Ispitivanjem osetljivosti 42 sorte jabuke prema viroidu ustanovljeno je da sorte elstar, zlatni delišes i greni smit tolerantne prema oboljenju.

Izvor: „Viroze biljaka“ (prof. dr Ferenc Bagi, prof. dr Stevan Jasnić, doc. dr Dragana Budakov – Univerzitet u Novom Sadu, Poljoprivredni fakultet)

Foto: H.J. Larsen, Bugwood.org


reklama